Bạn gọi vợ của anh trai chồng là “chị”; về quan hệ, họ là “chị em dâu” của bạn.
Tình huống
Chị dâu cả nhà chồng bằng tuổi mẹ bạn, lại là người nắm chuyện bếp núc trong dịp giỗ. Bạn là em dâu mới, cần biết gọi chị thế nào khi nhờ giúp một việc và khi giới thiệu chị với bạn bè của mình.
Đi từng bước tới người cần gọi
Muốn gọi đúng một người ở nhiều bước, đừng nhảy cóc: hãy đi từng người một và hỏi “người này là gì của mình?”. Bảng dưới đây liệt kê từng người bạn đi qua trên đường tới vợ của anh trai chồng, kèm cách bạn gọi họ.
| Người trong chuỗi | Bạn gọi là |
|---|---|
| 1. Chồng | chồng |
| 2. Anh trai của chồng | anh |
| 3. Vợ của anh trai của chồng | chị |
Người cuối cùng trong bảng chính là vợ của anh trai chồng. Các dòng phía trên không chỉ để tra cứu: chúng cho thấy cách gọi của vợ của anh trai chồng thường nối vào cách gọi của người đứng ngay trước họ, nên nhớ được người ở giữa là nhớ được người cuối.
Quy tắc đứng sau cách gọi này
Vợ của anh trai chồng là người đã kết hôn với anh trai của chồng bạn. Họ không cùng huyết thống với bạn, nhưng cả hai cùng cưới vào một nhà, nên bạn gọi họ theo thứ bậc của người anh chị em đã kết hôn với họ: chị, và tên quan hệ chính thức là chị em dâu.
Điều quan trọng cần nhớ là thứ bậc ở đây tính theo chồng của bạn chứ không theo tuổi của bạn. Anh trai của chồng bạn là người lớn hơn chồng bạn, nên người đã lấy họ nằm ở bậc trên của bạn trong cách gọi. Tuổi thật của vợ của anh trai chồng không đổi điều đó.
Cách kiểm tra nhanh là đặt bạn vào vị trí của chồng: chồng bạn gọi anh trai là gì? Nếu chồng gọi “anh/chị” thì người đi cùng họ cũng nằm cùng một bậc với cách gọi đó.
Ba miền có gọi giống nhau không?
Với vợ của anh trai chồng, cả ba miền gọi giống nhau là “chị”. Điều này giúp bạn khỏi phải chọn vùng, nhưng đừng suy ra rằng mọi người họ hàng đều như vậy: nhiều quan hệ khác (như chị gái hoặc anh trai của bố mẹ) vẫn đổi theo miền.
Họ gọi lại bạn, bạn xưng thế nào?
Cách họ gọi bạn cũng chính là cách bạn tự xưng khi nói chuyện với họ. Với vợ của anh trai chồng, bạn nên xưng “em”.
- Cả ba miền: khi nói với chị, bạn tự xưng là “em”.
Nếu người đó nhỏ tuổi hơn hoặc lớn tuổi hơn bạn
Vợ của anh trai chồng có thể lớn hơn hoặc nhỏ hơn bạn nhiều tuổi. Thứ bậc không thay đổi: bạn vẫn gọi họ là chị vì họ đi theo chồng của bạn, không đi theo tuổi.
Nếu vợ của anh trai chồng nhỏ tuổi hơn bạn mà bạn phải gọi là “chị”, hãy xưng bằng tên của mình để họ đỡ ngại: “em Nam xin phép…”. Nếu họ lớn tuổi hơn thì cách gọi này rất tự nhiên. Điều quan trọng là hai người đều thấy thoải mái, vì đây là chuyện của hai người chứ không phải quy định.
Trong những dịp có người lớn (đám giỗ, đám cưới, Tết), hãy gọi đúng thứ bậc. Khi chỉ có hai người trò chuyện riêng, bạn có thể hỏi “mình gọi nhau thế nào cho thoải mái nhé?” và thống nhất, vì đó là thoả thuận giữa hai người.
Câu nói mẫu cho ngày cưới, ngày Tết, đám giỗ
Biết tiếng gọi chưa đủ: bạn còn cần câu nói hoàn chỉnh ở những dịp quan trọng. Dưới đây là câu mẫu với vợ của anh trai chồng, đã ghép đúng cách gọi “chị” và cách xưng của bạn.
Ngày cưới:
- Giữa đám cưới, mời lên ngồi: “Em xin mời chị ngồi ở bàn chính ạ.”
- Giới thiệu với bạn bè: “Đây là chị mình, vợ của anh trai chồng.”
- Khi nâng ly: “Em kính chúc chị và cả nhà sức khoẻ, hạnh phúc ạ.”
Ngày Tết:
- Ngày mùng một: “Em chúc chị và cả nhà năm mới sức khoẻ, làm ăn phát đạt ạ.”
- Mừng tuổi: “Em xin mừng tuổi chị, chúc chị năm mới bình an.”
- Gọi điện từ xa: “Chị ơi, em đây ạ, em chúc Tết chị và cả nhà.”
Đám giỗ:
- Thắp hương: “Em xin phép chị cho em thắp hương trước ạ.”
- Giữa mâm cơm: “Chị dùng cơm ạ, hôm nay em nấu món chị thích.”
- Tiễn khách: “Em cảm ơn chị đã đến, chị về cẩn thận ạ.”
Chuyện hay bất đồng và cách thống nhất
Trong thực tế, cách gọi vợ của anh trai chồng thường gây tranh luận nhỏ trong gia đình. Những chuyện hay gặp:
- Hai người cùng vào một nhà nhưng một người theo miền Bắc, một người theo miền Nam nên mỗi người dễ gọi vợ của anh trai chồng một kiểu.
- Người lớn tuổi hơn không muốn bị gọi là “em” trước mặt họ hàng, trong khi theo thứ bậc người đó phải được gọi như vậy.
- Có nhà bắt gọi theo thứ (chị Hai, chị Ba), có nhà gọi theo tên, và hai cách đó đụng nhau khi cả nhà họp mặt.
Một vài cách thống nhất mà nhiều gia đình thấy hiệu quả:
- Cả nhà thống nhất một cách gọi duy nhất cho vợ của anh trai chồng và nhắn vào nhóm chat gia đình, để ai mới về dâu, về rể cũng đọc được.
- Hỏi người lớn tuổi nhất trong nhánh đó, vì họ thường biết cách gọi đã dùng qua nhiều đời.
- Ghi lại cách gọi vào gia phả hay sổ họ, để con cháu sau không phải tranh cãi lại.