Bạn gọi bố của bố vợ là “ông”; về quan hệ, họ là “bên vợ” của bạn.
Tình huống
Ông nội của vợ bạn đã ngoài chín mươi, ở quê. Hôm đưa vợ về ra mắt, bạn được dắt vào gian nhà cũ, thấy ông nằm trên chõng tre. Bạn cần gọi ông một tiếng thật đúng ngay lần gặp đầu tiên.
Đi từng bước tới người cần gọi
Muốn gọi đúng một người ở nhiều bước, đừng nhảy cóc: hãy đi từng người một và hỏi “người này là gì của mình?”. Bảng dưới đây liệt kê từng người bạn đi qua trên đường tới bố của bố vợ, kèm cách bạn gọi họ.
| Người trong chuỗi | Bạn gọi là |
|---|---|
| 1. Vợ | vợ |
| 2. Bố của vợ | bố (miền Bắc và miền Trung); ba (miền Nam) |
| 3. Bố của bố của vợ | ông |
Người cuối cùng trong bảng chính là bố của bố vợ. Các dòng phía trên không chỉ để tra cứu: chúng cho thấy cách gọi của bố của bố vợ thường nối vào cách gọi của người đứng ngay trước họ, nên nhớ được người ở giữa là nhớ được người cuối.
Quy tắc đứng sau cách gọi này
Bố của bố vợ thuộc họ hàng bên vợ của bạn. Bạn gọi họ theo cách vợ bạn gọi, vì khi kết hôn, họ hàng của người bạn đời cũng thành họ hàng của bạn. Với bố của bố vợ, tiếng gọi là ông, kèm chữ “bên vợ” khi cần nói rõ họ thuộc nhà nào.
Cách suy ra: bắt đầu từ vợ bạn, đi lên bố hoặc mẹ của người ấy, rồi tới người cần gọi. Mỗi bước bạn đều hỏi “vợ mình gọi người này là gì?” và gọi giống như vậy, vì bạn nối vào gia đình theo hướng đó.
Có một điểm thường bị bỏ qua: cách vợ bạn gọi và cách bạn gọi giống nhau về vai vế nhưng có thể khác về tên gọi nếu hai bạn ở hai vùng miền khác nhau. Khi đó hãy hỏi vợ cách nhà họ quen gọi, rồi theo đó để vừa lòng người lớn.
Ba miền có gọi giống nhau không?
Với bố của bố vợ, cả ba miền gọi giống nhau là “ông”. Điều này giúp bạn khỏi phải chọn vùng, nhưng đừng suy ra rằng mọi người họ hàng đều như vậy: nhiều quan hệ khác (như chị gái hoặc anh trai của bố mẹ) vẫn đổi theo miền.
Họ gọi lại bạn, bạn xưng thế nào?
Cách họ gọi bạn cũng chính là cách bạn tự xưng khi nói chuyện với họ. Với bố của bố vợ, bạn nên xưng “cháu”.
- Cả ba miền: khi nói với ông, bạn tự xưng là “cháu”.
Nếu người đó nhỏ tuổi hơn hoặc lớn tuổi hơn bạn
Họ hàng bên vợ của bạn có thể bằng tuổi hoặc nhỏ hơn bạn, và vẫn nằm ở bậc trên. Với bố của bố vợ, bạn gọi là ông theo vợ, không theo tuổi của bạn hay của họ.
Khi bạn lớn tuổi hơn bố của bố vợ nhiều, hãy gọi “ông” kèm tên cho lễ phép, và xưng bằng tên hoặc bằng “cháu”. Gọi đúng vai vế khiến họ hàng bên vợ thấy bạn biết nề nếp và dễ chấp nhận bạn hơn.
Nếu bố của bố vợ cảm thấy lạ khi được người lớn tuổi hơn gọi như vậy, họ thường sẽ nói “cứ gọi tên được rồi”. Khi ấy hãy làm theo, vì đó là lời mời thân mật từ chính người được gọi.
Câu nói mẫu cho ngày cưới, ngày Tết, đám giỗ
Biết tiếng gọi chưa đủ: bạn còn cần câu nói hoàn chỉnh ở những dịp quan trọng. Dưới đây là câu mẫu với bố của bố vợ, đã ghép đúng cách gọi “ông” và cách xưng của bạn.
Ngày cưới:
- Mời ông bà lên chỗ ngồi trang trọng: “Cháu xin mời ông ngồi ở đây ạ.”
- Xin lời chúc của người lớn: “Cháu kính xin ông chúc phúc cho đôi trẻ.”
- Giới thiệu với họ hàng bên kia: “Đây là ông của cháu, bố của bố vợ.”
Ngày Tết:
- Ngày mùng một: “Cháu kính chúc ông năm mới sống lâu, nhiều sức khoẻ.”
- Mừng tuổi người lớn: “Cháu xin mừng tuổi ông, kính chúc ông vạn sự an khang.”
- Gọi điện từ xa: “Ông ơi, cháu chúc Tết ông, cháu sẽ về thăm ông sớm ạ.”
Đám giỗ:
- Thắp hương: “Cháu xin thắp nén hương kính ông.”
- Bày mâm: “Cháu xin phép bày mâm cúng ông.”
- Cuối lễ: “Cháu xin cảm ơn ông đã phù hộ cho con cháu.”
Chuyện hay bất đồng và cách thống nhất
Trong thực tế, cách gọi bố của bố vợ thường gây tranh luận nhỏ trong gia đình. Những chuyện hay gặp:
- Bố của bố vợ được vợ bạn gọi một kiểu, còn họ hàng ở quê bạn gọi kiểu khác, nên không biết theo ai.
- Người ở bậc trên hay đòi được gọi đúng thứ, trong khi người nhà bạn lại quen gọi thân mật hơn.
- Sau khi vợ hoặc người nhà mất, không ai nhớ lại cách gọi đúng nữa, dẫn đến mỗi người gọi một kiểu.
Một vài cách thống nhất mà nhiều gia đình thấy hiệu quả:
- Cả nhà thống nhất một cách gọi duy nhất cho bố của bố vợ và nhắn vào nhóm chat gia đình, để ai mới về dâu, về rể cũng đọc được.
- Hỏi người lớn tuổi nhất trong nhánh đó, vì họ thường biết cách gọi đã dùng qua nhiều đời.
- Ghi lại cách gọi vào gia phả hay sổ họ, để con cháu sau không phải tranh cãi lại.