Chồng của chị gái vợ gọi là gì?

Tình huống

Vợ bạn có chị gái đã lấy chồng trước. Tết đến, hai ông rể ngồi cạnh nhau trong nhà vợ và bố vợ nâng ly gọi chung cả hai. Bạn nghe người miền này gọi là đồng hao, người miền kia gọi là cột chèo, và không chắc nên xưng hô với người đó ra sao.

Đi từng bước tới người cần gọi

Muốn gọi đúng một người ở nhiều bước, đừng nhảy cóc: hãy đi từng người một và hỏi “người này là gì của mình?”. Bảng dưới đây liệt kê từng người bạn đi qua trên đường tới chồng của chị gái vợ, kèm cách bạn gọi họ.

Người cuối cùng trong bảng chính là chồng của chị gái vợ. Các dòng phía trên không chỉ để tra cứu: chúng cho thấy cách gọi của chồng của chị gái vợ thường nối vào cách gọi của người đứng ngay trước họ, nên nhớ được người ở giữa là nhớ được người cuối.

Quy tắc đứng sau cách gọi này

Chồng của chị gái vợ là người đã lấy chị gái của vợ bạn. Hai người đàn ông cùng cưới hai chị em ruột gọi nhau là đồng hao (miền Nam gọi là cột chèo), và vì cùng là rể của một nhà nên được xếp ngang hàng nhau.

Bạn gọi chồng của chị gái vợ là anh, theo thứ bậc của vợ bạn so với chị em của cô ấy. Vợ bạn là em nên chồng của chị cô ấy được gọi là anh. Điều này đúng cả khi người đó lớn hay nhỏ tuổi hơn bạn.

Tên “đồng hao” chỉ mối quan hệ giữa hai người rể, không phải tiếng bạn gọi trực tiếp. Khi nói chuyện, bạn gọi anh; khi kể với người thứ ba rằng đó là người đã lấy chị hoặc em của vợ mình, bạn dùng tên quan hệ.

Vì sao các miền gọi khác nhau?

“Đồng hao” và “cột chèo” là hai tên gọi của cùng một quan hệ: hai người đàn ông lấy hai chị em ruột. Miền Bắc và miền Trung nói “đồng hao”, miền Nam nói “cột chèo”. Với chồng của chị gái vợ, tiếng bạn gọi người đó (anh hoặc em) giống nhau ở cả ba miền; chỉ tên gọi quan hệ là khác.

• Miền Bắc và miền Trung: gọi là “anh”, tên quan hệ là đồng hao.
• Miền Nam: gọi là “anh”, tên quan hệ là cột chèo.

Đây là cách gọi phổ biến của từng vùng chứ không phải luật. Người sống xa quê thường giữ cách gọi của quê mình, và nhiều gia đình trộn hai cách. Nếu nhà bạn gọi chồng của chị gái vợ khác bảng trên thì cứ theo nhà bạn.

Họ gọi lại bạn, bạn xưng thế nào?

Cách họ gọi bạn cũng chính là cách bạn tự xưng khi nói chuyện với họ. Với chồng của chị gái vợ, bạn nên xưng “em” (miền Bắc; miền khác có thể đổi).

• Cả ba miền: khi nói với anh, bạn tự xưng là “em”.

Nếu người đó nhỏ tuổi hơn hoặc lớn tuổi hơn bạn

Đồng hao không phân tuổi một cách cứng nhắc: chồng của chị gái vợ lớn hay nhỏ hơn bạn, tiếng gọi vẫn là anh nếu vợ bạn là em của người vợ kia. Nhiều nhà gọi nhau theo tuổi thật khi hai người đồng hao thân nhau.

Trường hợp thường gặp nhất là người rể nhỏ tuổi hơn nhưng lấy chị gái lớn. Khi đó hai bên gọi nhau bằng “anh” hoặc “em” theo vợ, còn khi chỉ có hai người nhiều đồng hao chuyển sang gọi bằng tên. Đây là thoả thuận riêng, không phải quy định.

Khi bố vợ nâng ly gọi “hai thằng rể”, bạn có thể đáp “dạ, em xin chúc anh” hoặc “dạ, anh xin chúc em” theo đúng vai, rồi để không khí thoải mái hơn bằng một câu đùa nhẹ. Người lớn thường thích thấy các rể hoà thuận.

Khi người đó là họ hàng theo hai đường

Trong những họ đông người, một người có thể là họ hàng của bạn theo hai đường khác nhau. Ví dụ, chồng của chị gái vợ cũng có thể là anh họ của bạn. Hai đường cho hai cách gọi, và bạn không cần chọn đúng hay sai: cả hai đều có lý do.

Ở trường hợp này hai đường cho cùng một tiếng gọi, nên bạn không phải phân vân.

Đừng quên nói rõ với người đó cách bạn định gọi. Một câu như “em gọi anh theo vai vế nhé, anh thấy thế nào ạ?” khiến họ cảm thấy được tôn trọng, và tránh việc cả hai gọi nhau theo hai kiểu khác nhau trong cùng một buổi họp mặt.

Câu nói mẫu cho ngày cưới, ngày Tết, đám giỗ

Biết tiếng gọi chưa đủ: bạn còn cần câu nói hoàn chỉnh ở những dịp quan trọng. Dưới đây là câu mẫu với chồng của chị gái vợ, đã ghép đúng cách gọi “anh” và cách xưng của bạn.

Ngày cưới:

• Giữa đám cưới, đứng trước hai họ: “Em xin phép mời anh lên chụp ảnh cùng cô dâu chú rể ạ.”
• Giới thiệu với bạn bè cô dâu: “Đây là anh, chồng của chị gái vợ của mình.”
• Khi nâng ly chúc mừng: “Em xin chúc anh và gia đình luôn vui khoẻ, thuận hoà.”

Ngày Tết:

• Ngày mùng một: “Em chúc anh năm mới nhiều sức khoẻ, công việc thuận lợi nhé.”
• Lì xì và chúc: “Anh nhận lộc đầu năm nhé, em chúc anh gặp nhiều may mắn.”
• Gọi video về quê: “Anh ơi, em chúc Tết anh và cả nhà từ xa đây.”

Đám giỗ:

• Khi đến thắp hương: “Anh đến sớm quá, em xin phép bày mâm với anh nhé.”
• Phân công trước ngày giỗ: “Anh giúp em đón khách ở cổng được không ạ?”
• Tiễn khách: “Em cảm ơn anh đã đến, anh đi đường cẩn thận.”

Chuyện hay bất đồng và cách thống nhất

Trong thực tế, cách gọi chồng của chị gái vợ thường gây tranh luận nhỏ trong gia đình. Những chuyện hay gặp:

• Hai người cùng vào một nhà nhưng một người theo miền Bắc, một người theo miền Nam nên mỗi người dễ gọi chồng của chị gái vợ một kiểu.
• Người lớn tuổi hơn không muốn bị gọi là “em” trước mặt họ hàng, trong khi theo thứ bậc người đó phải được gọi như vậy.
• Có nhà bắt gọi theo thứ (chị Hai, chị Ba), có nhà gọi theo tên, và hai cách đó đụng nhau khi cả nhà họp mặt.

Một vài cách thống nhất mà nhiều gia đình thấy hiệu quả:

1. Cả nhà thống nhất một cách gọi duy nhất cho chồng của chị gái vợ và nhắn vào nhóm chat gia đình, để ai mới về dâu, về rể cũng đọc được.
2. Hỏi người lớn tuổi nhất trong nhánh đó, vì họ thường biết cách gọi đã dùng qua nhiều đời.
3. Ghi lại cách gọi vào gia phả hay sổ họ, để con cháu sau không phải tranh cãi lại.