Bạn gọi con trai riêng của vợ hoặc chồng là “con trai”; về quan hệ, họ là “con trai riêng” của bạn.
Tình huống
Bạn lấy chồng (hoặc vợ) và đã có con riêng. Cậu con trai riêng của người ấy sống chung nhà, đã học trung học, và bạn không biết nên gọi cháu thế nào cho thân mật mà không áp đặt.
Quy tắc đứng sau cách gọi này
Con trai riêng của vợ hoặc chồng là một phần của gia đình kế: họ không có quan hệ huyết thống với bạn mà đến từ hôn nhân của bố hoặc mẹ (hoặc của bạn). Bộ máy xưng hô gọi tên quan hệ này là con trai riêng.
Cách gọi hằng ngày thì khác. Nhiều gia đình để người con tự quyết định gọi người kế là “con trai”, gọi bằng tên kèm “cô, chú, bác”, hoặc gọi theo cách thân mật riêng. Điều quan trọng là cách gọi đó được cả hai bên đồng ý, không bị ép buộc.
Dù bộ máy cho đáp án cụ thể, mỗi gia đình kế có hoàn cảnh riêng (người mẹ ruột còn sống hay đã mất, tuổi của người con khi bố mẹ tái hôn), nên hãy xem đây là gợi ý. Đừng ép con gọi người kế bằng từ giống như gọi bố mẹ ruột nếu con chưa sẵn sàng.
Ba miền có gọi giống nhau không?
Với con trai riêng của vợ hoặc chồng, cả ba miền gọi giống nhau là “con trai”. Điều này giúp bạn khỏi phải chọn vùng, nhưng đừng suy ra rằng mọi người họ hàng đều như vậy: nhiều quan hệ khác (như chị gái hoặc anh trai của bố mẹ) vẫn đổi theo miền.
Họ gọi lại bạn, bạn xưng thế nào?
Cách họ gọi bạn cũng chính là cách bạn tự xưng khi nói chuyện với họ. Với con trai riêng của vợ hoặc chồng, bạn nên xưng “bố” (nếu bạn là nam) hoặc “mẹ” (nếu bạn là nữ).
- Cả ba miền: khi nói với con trai, bạn tự xưng là “bố” (nếu bạn là nam) hoặc “mẹ” (nếu bạn là nữ).
Nếu người đó nhỏ tuổi hơn hoặc lớn tuổi hơn bạn
Trong gia đình kế, tuổi tác càng dễ lệch. Người kế có thể chỉ lớn hơn bạn vài tuổi, hoặc thậm chí nhỏ hơn. Điều này không làm mất quan hệ: con trai riêng của vợ hoặc chồng vẫn là con trai riêng, nhưng cách gọi hằng ngày cần được hai bên cảm thấy thoải mái.
Nếu con trai riêng của vợ hoặc chồng trạc tuổi bạn, hãy tránh bắt gọi bằng “con trai” như một nghi thức. Gọi bằng tên kèm “anh/chị/cô/chú” thường là cách giữ lễ mà không khiến ai ngượng, và nhiều gia đình sau một thời gian mới chuyển sang cách gọi thân hơn.
Khi có người lớn trong họ chứng kiến (đám cưới, giỗ), hãy gọi bằng cách mà bố hoặc mẹ của bạn quen dùng, vì họ muốn thấy sự hoà hợp giữa các bên. Riêng tư thì hai người tự thoả thuận.
Câu nói mẫu cho ngày cưới, ngày Tết, đám giỗ
Biết tiếng gọi chưa đủ: bạn còn cần câu nói hoàn chỉnh ở những dịp quan trọng. Dưới đây là câu mẫu với con trai riêng của vợ hoặc chồng, đã ghép đúng cách gọi “con trai” và cách xưng của bạn.
Ngày cưới:
- Giữa tiệc cưới, bạn nắm tay và nói: “Con trai ơi, bố mừng con trai có gia đình mới.”
- Giới thiệu với khách: “Đây là con trai nhà bố, con trai riêng của vợ hoặc chồng.”
- Khi chúc: “Bố chúc con trai sống hạnh phúc, thương yêu nhau suốt đời.”
Ngày Tết:
- Mừng tuổi: “Bố mừng tuổi con trai, năm mới ngoan, học giỏi nhé.”
- Hỏi han: “Con trai năm nay có kế hoạch gì mới không? Bố nghe nói con trai sắp chuyển việc.”
- Gọi điện: “Con trai ơi, bố chúc Tết con trai đây, con trai về nhà chơi nhé.”
Đám giỗ:
- Trước giờ cúng: “Con trai đến thắp cho ông bà một nén hương nhé.”
- Giữa bữa cơm: “Con trai ăn nhiều vào, bố gắp cho con trai.”
- Cuối buổi: “Con trai về nhớ gọi cho bố khi tới nhà.”
Nếu bạn là nữ, hãy đổi “bố” thành “mẹ” trong các câu trên.
Chuyện hay bất đồng và cách thống nhất
Trong thực tế, cách gọi con trai riêng của vợ hoặc chồng thường gây tranh luận nhỏ trong gia đình. Những chuyện hay gặp:
- Người con không muốn gọi con trai riêng của vợ hoặc chồng giống như gọi bố mẹ ruột, nhưng người lớn lại mong được gọi như vậy.
- Họ hàng bên người ruột và bên người kế có cách gọi khác nhau, khiến con bị kẹt giữa hai bên.
- Khi có giấy tờ hay lễ nghi (đám cưới, giỗ), không rõ nên ghi quan hệ là “con” hay “con riêng”.
Một vài cách thống nhất mà nhiều gia đình thấy hiệu quả:
- Hãy để người con quyết định cách gọi mình thoải mái, và để người kế được nói điều họ mong muốn, rồi cả hai tìm điểm giữa.
- Nếu có người ruột còn sống, hãy tôn trọng cảm xúc của họ: không bắt con thôi gọi bằng “bố/mẹ” với người đó.
- Ghi trong gia phả rõ quan hệ (con trai riêng) để tránh nhầm, còn hằng ngày thì cứ dùng cách gọi cả nhà đồng ý.