Cúng 100 ngày là ngày nào?

Cúng 100 ngày để làm gì

Theo tập quán, cúng 100 ngày là mốc đến sau cúng 49 ngày, đánh dấu gia đình đã qua giai đoạn đầu của tang lễ. Cách gọi “tốt khốc” là cách gọi cũ, theo cách giải thích phổ biến có nghĩa là chấm dứt khóc lóc; nhiều người ngày nay chỉ nói gọn “cúng 100 ngày”.

Mốc này không có quy định cứng. Có nhà xem đó là một buổi cúng nhỏ để cả nhà ngồi lại sau những tuần bận rộn của tang lễ, có nhà tổ chức tương đối đầy đủ, và rất nhiều nhà bỏ qua để dồn sức cho giỗ đầu.

Cách tính ngày cúng 100 ngày

Công cụ đếm theo ngày thực và coi ngày mất là ngày thứ nhất, nên ngày thứ 100 bằng ngày mất cộng 99 ngày. Với người mất ngày 21/9/2021 dương lịch (15/8 âm lịch năm Tân Sửu), cúng 100 ngày rơi vào 29/12/2021 dương lịch (Thứ tư), tức 26/11 âm lịch; khoảng cách từ ngày mất đến ngày đó đúng 99 ngày.

Một ca khác: người mất ngày 15/9/2021 dương lịch (9/8 âm lịch năm Tân Sửu), cúng 100 ngày rơi vào 23/12/2021 (Thứ năm), tức 20/11 âm lịch. Nhà nào đếm từ ngày hôm sau thì cộng thêm một ngày; hãy thống nhất cách đếm với gia đình và người hướng dẫn nghi lễ.

Cúng 100 ngày nằm ở đâu trong dòng thời gian

Sau tang lễ, các mốc hay gặp là cúng thất mỗi 7 ngày, cúng 49 ngày, cúng 100 ngày rồi giỗ đầu. Với ca ví dụ thứ nhất, chung thất (49 ngày) là 8/11/2021, cúng 100 ngày là 29/12/2021, giỗ đầu là 10/9/2022. Từ cúng 100 ngày đến giỗ đầu còn 255 ngày, nghĩa là đây là mốc nằm khá sớm trong năm đầu.

Có nhất thiết phải làm không

Không có quy định chung. Nhiều gia đình bỏ qua cúng 100 ngày và chỉ làm giỗ đầu; một số làm gọn trong nhà với bữa cơm và thắp hương; một số mời họ hàng gần và nhờ thầy tụng kinh. Gia đình theo Phật giáo thường coi trọng các mốc cúng thất và 100 ngày hơn; gia đình Công giáo hoặc không theo tôn giáo thường theo lịch cầu nguyện riêng hoặc chỉ giữ giỗ hằng năm.

Cách chọn hợp lý là hỏi người lớn tuổi trong họ xem nhà mình có lệ làm hay không, rồi làm vừa sức. Việc nhớ và thắp hương với tấm lòng quan trọng hơn quy mô buổi lễ.

Nếu làm, chuẩn bị gì

Danh sách dưới đây là gợi ý chung, tùy gia đình mà điều chỉnh.

• Chốt cách đếm và ngày dương lịch bằng công cụ; báo họ hàng gần và người cần dự trước vài ngày.
• Chuẩn bị mâm cúng nhỏ gọn: hương, hoa, trái cây, cơm canh theo lệ nhà (mặn hoặc chay).
• Nếu muốn có người hướng dẫn nghi lễ hoặc thầy tụng kinh, hỏi ngày giờ sớm vì lịch của họ thường kín.
• Phân công người nấu, người đón khách và người ghi lại chi phí nếu gia đình có lệ góp giỗ.
• Chuẩn bị kết nối video cho người ở xa không về được.

Khi ngày 100 rơi vào ngày làm việc

Hai ca ví dụ cho thấy điều này thường xảy ra: ngày 100 là Thứ tư với ca thứ nhất và Thứ năm với ca thứ hai. Khi rơi vào ngày làm việc, nhiều gia đình thắp hương đúng ngày vào sáng sớm hoặc tối, rồi họp mặt vào cuối tuần gần nhất; cũng có nhà lùi lại hoặc đẩy sớm lên một hai ngày cho thuận tiện. Nên báo rõ để họ hàng biết đâu là ngày cúng và đâu là ngày gặp.

Ghi lại để không nhầm khi gần giỗ đầu

Vì cúng 100 ngày đến khá gần các mốc khác, nhiều gia đình dễ nhầm giữa 49 ngày, 100 ngày và giỗ đầu. Cách đơn giản là in hoặc chép bảng các mốc của người thân vào sổ giỗ, ghi cả dương lịch và âm lịch. Công cụ trên trang này hiển thị đủ các mốc và xuất tệp lịch cho các lần giỗ hằng năm.

Báo họ hàng và ghi chép

Vì mốc 100 ngày ít được nhắc, nhiều người dễ quên báo. Một tin nhắn ngắn là đủ, chẳng hạn: “Gia đình xin báo, lễ cúng 100 ngày của người thân sẽ làm vào Thứ tư 29/12/2021 dương lịch (26/11 âm lịch), kính mời họ hàng gần về dự.” Sau buổi lễ, ghi một dòng vào sổ giỗ để năm sau không quên mốc này khi tính tiếp tới giỗ đầu.

Nếu họ nhà bạn quen đếm từ hôm sau thì ghi rõ trong tin nhắn là “theo cách đếm từ hôm sau”, tránh để người nghe so với lịch của nhà khác rồi nhầm một ngày.

Ví dụ 1: các mốc của người mất theo âm lịch

Người mất ngày 21/9/2021 dương lịch (15/8 âm lịch năm Tân Sửu). Bảy thất, cúng 100 ngày và giỗ đầu:

Ví dụ 2: một ca mất vào đầu tháng 3 dương lịch

Người mất ngày 3/3/2023 dương lịch (12/2 âm lịch năm Quý Mão). Chung thất, cúng 100 ngày và giỗ đầu: