Chồng của em họ gọi là gì?

Tình huống

Em họ bạn đưa người yêu về ra mắt cả họ. Chàng trai lớn tuổi hơn bạn nhưng lại là người nhà từ giờ. Bạn không biết nên gọi anh ấy là anh hay là em khi cả nhà đang nhìn.

Đi từng bước tới người cần gọi

Muốn gọi đúng một người ở nhiều bước, đừng nhảy cóc: hãy đi từng người một và hỏi “người này là gì của mình?”. Bảng dưới đây liệt kê từng người bạn đi qua trên đường tới chồng của em họ, kèm cách bạn gọi họ.

Người cuối cùng trong bảng chính là chồng của em họ. Các dòng phía trên không chỉ để tra cứu: chúng cho thấy cách gọi của chồng của em họ thường nối vào cách gọi của người đứng ngay trước họ, nên nhớ được người ở giữa là nhớ được người cuối.

Quy tắc đứng sau cách gọi này

Chồng của em họ là họ hàng ruột thịt của bạn nhưng ở đời xa hơn bố mẹ một chút, nên cách gọi dễ nhầm. Chuỗi quan hệ là bạn → bố → em trai → con gái → chồng, và bộ máy xưng hô cho kết quả là em (tên quan hệ: em rể).

Quy tắc chung của họ hàng ruột đời xa là tính theo nhánh chứ không theo tuổi. Mỗi lần đi qua một người anh hay một người chị của bố mẹ bạn thì mọi con cháu của họ nằm ở bậc trên so với con cháu của em họ, và ngược lại.

Vì tuổi và vai vế có thể đi ngược nhau nên cách chắc chắn nhất là so thứ tự của hai người ở chỗ hai nhánh gặp nhau (thường là bố mẹ hai bên), không so tuổi hai người.

Ba miền có gọi giống nhau không?

Với chồng của em họ, cả ba miền gọi giống nhau là “em”. Điều này giúp bạn khỏi phải chọn vùng, nhưng đừng suy ra rằng mọi người họ hàng đều như vậy: nhiều quan hệ khác (như chị gái hoặc anh trai của bố mẹ) vẫn đổi theo miền.

Họ gọi lại bạn, bạn xưng thế nào?

Cách họ gọi bạn cũng chính là cách bạn tự xưng khi nói chuyện với họ. Với chồng của em họ, bạn nên xưng “anh” (nếu bạn là nam) hoặc “chị” (nếu bạn là nữ).

• Cả ba miền: khi nói với em, bạn tự xưng là “anh” (nếu bạn là nam) hoặc “chị” (nếu bạn là nữ).

Nếu người đó nhỏ tuổi hơn hoặc lớn tuổi hơn bạn

Chồng của em họ có thể sinh trước hoặc sau bạn nhiều năm. Vai vế đi theo nhánh nên bạn vẫn gọi là em, và đây là chỗ tuổi và vai hay đi ngược nhau nhất trong họ hàng ruột đời xa.

Khi bạn lớn tuổi hơn nhưng phải gọi người kia là “anh” hay “chị”, nhiều người trẻ thấy ngại. Cách phổ biến là gọi đúng vai vế ở nơi đông người (đám giỗ, đám cưới), còn khi hai người ở riêng thì gọi tên hoặc thoả thuận cách gọi thoải mái.

Với chồng của em họ, nếu hai bên chênh nhau nhiều tuổi (ví dụ hai chục tuổi), người trẻ hơn thường được khuyến khích gọi đúng vai vế để thể hiện sự tôn trọng, còn người lớn tuổi hơn thường chủ động nói “cứ gọi bằng tên” nếu muốn thân mật.

Khi người đó là họ hàng theo hai đường

Trong những họ đông người, một người có thể là họ hàng của bạn theo hai đường khác nhau. Ví dụ, chồng của em họ cũng có thể là anh vợ của bạn. Hai đường cho hai cách gọi, và bạn không cần chọn đúng hay sai: cả hai đều có lý do.

Hai tiếng gọi khác nhau, và đây là chỗ nhiều người lúng túng. Cả hai đường đều có thể dùng. Nhiều gia đình chọn đường ngắn hơn (ít bước hơn) hoặc đường mà người lớn trong nhà đã quen gọi.

Đừng quên nói rõ với người đó cách bạn định gọi. Một câu như “em gọi anh theo bên họ ngoại/nội nhé, anh thấy thế nào ạ?” khiến họ cảm thấy được tôn trọng, và tránh việc cả hai gọi nhau theo hai kiểu khác nhau trong cùng một buổi họp mặt.

Câu nói mẫu cho ngày cưới, ngày Tết, đám giỗ

Biết tiếng gọi chưa đủ: bạn còn cần câu nói hoàn chỉnh ở những dịp quan trọng. Dưới đây là câu mẫu với chồng của em họ, đã ghép đúng cách gọi “em” và cách xưng của bạn.

Ngày cưới:

• Trước hai họ: “Em ơi, anh muốn nhờ em dẫn khách mời ngồi vào bàn giúp anh nhé.”
• Giới thiệu: “Đây là em, chồng của em họ của anh.”
• Khi nâng ly: “Anh chúc em và cả nhà bên đó luôn hạnh phúc.”

Ngày Tết:

• Ngày mùng một: “Anh chúc em năm mới học tập, công tác thuận lợi.”
• Lì xì: “Em nhận lì xì của anh nhé, chúc em chóng lớn, ngoan.”
• Gọi điện về quê: “Em ơi, năm nay em có về quê ăn Tết không?”

Đám giỗ:

• Khi tới giỗ: “Em đến giúp anh một tay nhé, mâm cỗ hôm nay đông lắm.”
• Phân công: “Em lo phần hương hoa được không, anh lo phần cơm.”
• Cuối buổi: “Anh cảm ơn em đã giúp anh.”

Nếu bạn là nữ, hãy đổi “anh” thành “chị” trong các câu trên.

Chuyện hay bất đồng và cách thống nhất

Trong thực tế, cách gọi chồng của em họ thường gây tranh luận nhỏ trong gia đình. Những chuyện hay gặp:

• Hai nhánh trong họ sinh cách nhau nhiều tuổi nên người ở bậc dưới lại lớn tuổi hơn người ở bậc trên, dẫn đến tranh luận “ai gọi ai”.
• Có người gọi chồng của em họ theo tuổi (cho tiện), có người gọi theo vai vế (cho đúng), và cả hai đều nghĩ mình đúng.
• Người từ vùng khác về họp họ đôi khi dùng tên gọi quen ở quê họ thay cho “em”, khiến cả nhà nghe lạ tai.

Một vài cách thống nhất mà nhiều gia đình thấy hiệu quả:

1. Cả nhà thống nhất một cách gọi duy nhất cho chồng của em họ và nhắn vào nhóm chat gia đình, để ai mới về dâu, về rể cũng đọc được.
2. Hỏi người lớn tuổi nhất trong nhánh đó, vì họ thường biết cách gọi đã dùng qua nhiều đời.
3. Ghi lại cách gọi vào gia phả hay sổ họ, để con cháu sau không phải tranh cãi lại.